Nim podsumujemy jeszcze trwający rok 2016, możemy co nieco napisać o turystyce w 2015 roku.

TURYSTYCZNE OBIEKTY NOCLEGOWE POSIADAJĄCE 10 LUB WIĘCEJ MIEJSC NOCLEGOWYCH I ICH WYKORZYSTANIE W 2015 ROKU

Obiekty i miejsca noclegowe

Badaniem KT-1 objęto 10 024 turystyczne obiekty noclegowe, w których znajdowało się 710,3 tys. miejsc noclegowych. Wśród wszystkich przebadanych obiektów noclegowych, 6 845 obiektów oferowało wypoczynek całoroczny. Baza noclegowa objęta badaniem GUS dotyczy 20 rodzajów turystycznych obiektów noclegowych, z których 3 723 to obiekty hotelowe, a 6 301 to pozostałe obiekty noclegowe.

Wśród obiektów hotelowych najliczniejszą grupę stanowiły hotele – większą w stosunku do roku 2014. Drugą grupą, pod względem wielkości zasobów, były inne obiekty hotelowe. Do grupy tej zaliczają się hotele, motele, pensjonaty, którym nie została nadana żadna kategoria, a także inne obiekty świadczące usługi hotelowe – np. domy gościnne i zajazdy. W dniu 31 lipca 2015 r. było takich obiektów trochę mniej niż w 2014 r. Wśród pozostałych obiektów najwięcej było pokoi gościnnych (kwater prywatnych) i ośrodków wczasowych.

Z opracowanych danych wynika, że obiekty w Polsce są średniej wielkości – przeciętnie dysponują 71 miejscami noclegowymi. W 2015 r. w turystycznych obiektach noclegowych miejsca całoroczne stanowiły większość wszystkich miejsc noclegowych. Tradycyjnie najwięcej miejsc noclegowych oferowały hotele.

Najwięcej jednostek znalazło się w grupie obiektów dysponujących nie więcej niż 25 miejscami noclegowymi. Mniej obiektów posiadało od 26 do 50 miejsc noclegowych. Potem grupa posiadająca przeciętnie 51-100 miejsc noclegowych i grupa najmniejsza z ponad 100 miejscami noclegowymi.

W 2015 r. najwięcej turystycznych obiektów noclegowych znajdowało się w województwach: pomorskim, małopolskim, zachodniopomorskim i dolnośląskim, natomiast najmniej – w województwach: opolskim, świętokrzyskim, podlaskim i lubuskim.

W porównaniu do wyników badania z 2014 r. można zauważyć, że liczba turystycznych obiektów noclegowych w Polsce zwiększyła się o 139 obiektów. Największy wzrost odnotowano w województwach: pomorskim , kujawsko-pomorskim i małopolskim. Natomiast w sześciu województwach wystąpiły spadki ogólnej liczby turystycznych obiektów noclegowych. Najwięcej ubyło w województwie dolnośląskim i zachodniopomorskim, w województwach: wielkopolskim, łódzkim, warmińsko-mazurskim i śląskim były to trochę mniejsze spadki od 3 do 10 obiektów.

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych

Turyści korzystający z noclegów

Wyniki badania wykorzystania bazy noclegowej w 2015 r. wskazują, że w turystycznych obiektach noclegowych, posiadających 10 lub więcej miejsc noclegowych (łącznie z pokojami gościnnymi i kwaterami agroturystycznymi), zatrzymało się 26,9 mln turystów ( więcej niż w roku poprzednim). Turyści zagraniczni stanowili 21,1% wszystkich turystów korzystających z bazy noclegowej (porównywalnie do poprzedniego roku).

Większość turystów – prawie ¾ wszystkich korzystających z bazy noclegowej, nocowało w obiektach hotelowych tj. w hotele, motele, pensjonaty i inne. Spośród nich największą popularnością cieszyły się hotele – 17,5 mln turystów. Z pozostałych obiektów noclegowych tj. domy wycieczkowe, schroniska, ośrodki kolonijne, kempingi itd. skorzystało 6,8 mln turystów. Również turyści zagraniczni najczęściej wybierali obiekty hotelowe – 5,1 mln wobec 0,6 mln turystów zagranicznych korzystających z noclegów w pozostałych obiektach noclegowych (podobnie jak w roku poprzednim).

W obiektach hotelowych turyści zagraniczni stanowili 1/4 wszystkich korzystających, w pozostałych obiektach noclegowych, mających charakter typowo wakacyjny, turyści zagraniczni zatrzymywali się zdecydowanie rzadziej.

Zdecydowana większość turystów zagranicznych wybrała, podobnie jak w poprzednim roku, zakwaterowanie w obiektach hotelowych. Hotele wybierali przede wszystkim goście z takich państw jak: Izrael, Japonia, Islandia, Liechtenstein, Grecja, Szwajcaria, Bośnia i Hercegowina, Norwegia, Wielka Brytania czy Luksemburg.

Najwięcej turystów korzystało z bazy noclegowej w miesiącach późnowiosennych i letnich (od maja do września). Największe zróżnicowanie zaobserwowano w grupie pozostałych obiektów noclegowych, która charakteryzuje się znaczną sezonowością.

Udzielone noclegi

W ciągu całego 2015 r. udzielono 71,2 mln noclegów, z czego ponad połowa przypadła na obiekty hotelowe. Największej ilości noclegów udzielono w hotelach – 32,7 mln noclegów, zakładach uzdrowiskowych – 9,7 mln i ośrodkach wczasowych – 8,2 mln, a najmniej w domach pracy twórczej – 151,2 tys., schroniskach młodzieżowych – 173,1 tys. i schroniskach – 219,5 tys.

Największą liczbę udzielonych noclegów zaobserwowano w miesiącach wakacyjnych w lipcu i sierpniu. Obłożenie noclegami w tych miesiącach było prawie trzy razy większe w porównaniu z najsłabszymi miesiącami tj. styczniem i grudniem. Wyraźny wzrost w ciągu roku wystąpił dopiero w maju. Sezonowość zaobserwowano zarówno w obiektach hotelowych jak i w pozostałych obiektach noclegowych.

Turystom zagranicznym udzielono 13,8 mln noclegów, z czego największą ich liczbę odnotowano w miesiącach letnich, a najmniejszą w miesiącach zimowych. Większość noclegów udzielono w hotelach.

Najwięcej noclegów udzielono w województwie zachodniopomorskim, a następnie kolejno w województwach: małopolskim, pomorskim, mazowieckim i dolnośląskim. Warto także zwrócić uwagę, że podobnie jak w roku poprzednim najwyższy odsetek noclegów udzielonych turystom zagranicznym w ogólnej liczbie noclegów odnotowano w województwach mazowieckim oraz małopolskim, a najniższy w województwach: świętokrzyskim i kujawsko-pomorskim.

Wykorzystanie pokoi w obiektach hotelowych

Od stycznia do końca grudnia 2015 roku w obiektach hotelowych (czyli w hotelach, motelach, pensjonatach i innych obiektach hotelowych) wynajęto 23,5 mln pokoi, w tym 7,2 mln turystom zagranicznym. Najwięcej, bo aż 20,3 mln pokoi, wynajęto w hotelach (w tym 6,6 mln turystom zagranicznych).

Wykorzystanie pokoi w hotelach, motelach, pensjonatach i innych obiektach hotelowych w 2015 r. wyniosło o 2,6 p. proc. więcej niż w roku 2014. Największy stopień wykorzystania pokoi w obiektach hotelowych zanotowano w sierpniu, zaś najniższy w styczniu 33,3% .

Stopień wykorzystania miejsc noclegowych

W okresie od stycznia do grudnia 2015 r. stopień wykorzystania miejsc noclegowych we wszystkich turystycznych obiektach noclegowych wyniósł o 1,9 p. proc. więcej niż w roku poprzednim. Najlepszy wynik odnotowano w zakładach uzdrowiskowych. Najniższe wykorzystanie w tych obiektach zaobserwowano w styczniu, a najwyższe w lipcu.

W obiektach hotelowych stopień wykorzystania miejsc noclegowych wyniósł tyle samo co w całej pozostałej niehotelowej bazie noclegowej. W pozostałych turystycznych obiektach noclegowych, czyli obiektach typowo wakacyjnych, wzmożony ruch zaczynał się w maju, a w szczytowym okresie, tj. lipcu i sierpniu osiągnął odpowiednio poziom 1 208,2 tys. i 1 201,1 tys. turystów. Wyraźny powakacyjny spadek wystąpił we wrześniu.

Polacy, podobnie jak w roku poprzednim, stanowili znaczną większość korzystających z obiektów „wakacyjnych”. Stanowili oni większość turystów korzystających w zespołach domków turystycznych, domach wycieczkowych, domach pracy twórczej, kwaterach agroturystycznych, ośrodkach szkoleniowo-wypoczynkowych i w schroniskach.

Największy stopień wykorzystania pokoi w obiektach hotelowych – tak jak w roku poprzednim – obserwowano w województwie mazowieckim, zachodniopomorskim i małopolskim, a najmniejszy – w świętokrzyskim i lubuskim.

W 2015 r. w porównaniu do roku poprzedniego wystąpił wzrost liczby turystów, udzielonych noclegów i wynajętych pokoi we wszystkich województwach. Największy wzrost wszystkich badanych zmiennych wystąpił w województwach: opolskim i kujawsko-pomorskim. Stopień wykorzystania miejsc noclegowych powyżej średniej krajowej, podobnie jak w roku poprzednim, wystąpił w 5 województwach: zachodniopomorskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, pomorskim i małopolskim.

Placówki gastronomiczne

W końcu lipca 2015 r. w turystycznych obiektach noclegowych odnotowano 7 713 placówek gastronomicznych tj. o 180 jednostek więcej niż w roku poprzednim. Największą grupę stanowiły

restauracje, następnie bary i kawiarnie, stołówki oraz punkty gastronomiczne (smażalnie, pijalnie, lodziarnie itp.). Najwięcej placówek gastronomicznych było zlokalizowanych w hotelach – 3 670, a wśród nich najliczniejszą grupę stanowiły restauracje – 2 200. W pozostałych obiektach noclegowych (niehotelowych), najliczniejszą grupę stanowiły stołówki.

Porównując liczbę placówek gastronomicznych z liczbą turystycznych obiektów noclegowych można zauważyć, że średnio w Polsce na 100 obiektów przypadało 77 placówek gastronomicznych, z czego w obiektach hotelowych było ich 134, a w pozostałych obiektach noclegowych tylko 43. Najwięcej placówek gastronomicznych w poszczególnych rodzajach obiektów działało w hotelach, a następnie w zakładach uzdrowiskowych, motelach i ośrodkach szkoleniowo-wypoczynkowych oraz w pensjonatach. Najmniej w kwaterach agroturystycznych, pokojach gościnnych i polach biwakowych.

TURYSTYCZNE OBIEKTY NOCLEGOWE NA OBSZARACH NADMORSKICH26

I ICH WYKORZYSTANIE W CZASIE WAKACJI 2015 R.

Według stanu na dzień 1.01.2015 r. w Polsce było ogółem 2 478 gmin, spośród których 55 zostało według metodologii Eurostatu zaliczonych do obszarów nadmorskich. Są one usytuowane nad Morzem Bałtyckim lub pozostają w bezpośredniej bliskości morza. Na ich terenie odnotowano 2 256 wszystkich turystycznych obiektów noclegowych objętych sprawozdawczością w lipcu 2015 r. Na każde 100 km2 na tym terenie przypadało 29 obiektów – średnio dla Polski – 3. Wśród liczby obiektów przeważają pokoje gościnne (882) i stanowią one prawie połowę obiektów tego rodzaju w Polsce. W gminach nadmorskich odnotowano 183,6 tys. miejsc noclegowych, co stanowiło 1/4 wszystkich miejsc w obiektach noclegowych w Polsce.

W okresie wakacyjnym w lipcu i sierpniu z obiektów znajdujących się na obszarach nadmorskich skorzystało prawie 1 397,6 tys. turystów. Na każde 1000 osób mieszkających na tych terenach do turystycznych obiektów noclegowych przyjechało średnio 887 turystów. W lipcu i sierpniu 2015 r. na omawianym obszarze udzielono 7,5 mln noclegów (więcej niż w roku 2014). Były to głównie pobyty długookresowe z przeciętną liczbą ponad 5 noclegów, podczas gdy średnia długość pobytu w Polsce w tym okresie wynosiła ponad 3 noclegi.

Korzystającymi z bazy noclegowej na terenach nadmorskich w sezonie letnim byli głównie turyści krajowi – 1 150 tys. osób. Turystom krajowym udzielono 6,5 mln noclegów, było to 35,8% ogólnej liczby udzielonych noclegów turystom krajowym korzystającym z bazy noclegowej w Polsce w tym okresie. Na pozostałym obszarze kraju turyści krajowi skorzystali z 11,6 mln noclegów.

Turyści zagraniczni korzystający z noclegów w obiektach na obszarach nadmorskich stanowili mniej niż 20% wszystkich turystów zagranicznych w bazie noclegowej w czasie wakacji 2015 r. Byli to głównie Niemcy, Norwegowie, Szwedzi, Brytyjczycy i Rosjanie. Turystom zagranicznym udzielono 987,4 tys. noclegów. Średnio turyści z zagranicy zatrzymywali się na 4 noclegi. Na pozostałym terenie Polski przyjeżdżający z zagranicy w tym okresie, czyli 1,2 mln turystów, skorzystali z 2,4 mln noclegów, a więc średnio zatrzymywali się na 2 noce, czyli o połowę krócej niż przebywający na obszarach nadmorskich.

W 2015 r. na obszarach uznanych za nadmorskie, wśród 2 256 obiektów noclegowych dysponujących 183,6 tys. miejsc noclegowych, dominowały obiekty zaliczone wg PKD 2007 do grupy 55.2 (obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania) – 1 791 obiektów i 130,7 tys. miejsc noclegowych. Z 1 397,6 tys. turystów korzystających z noclegów w lipcu i sierpniu na obszarach nadmorskich większość zatrzymało się w obiektach zaklasyfikowanych wg PKD do tej grupy. Prawie w całości byli to turyści krajowi.

Cudzoziemcy, których 247,3 tys. zatrzymało się w okresie wakacyjnym na obszarach nadmorskich, najczęściej korzystali z bazy noclegowej zaliczanej do grupy 55.1, tj. z hoteli i podobnych obiektów noclegowych – 381 obiektów, 39,0 tys. miejsc noclegowych. W tego rodzaju obiektach zatrzymało się 177,8 tys. osób z zagranicy – większość ogółu turystów zagranicznych na obszarach nadmorskich. W hotelach i podobnych obiektach noclegowych gościom z innych krajów udzielono 610,5 tys. noclegów.

Na obszarach uznanych za nadmorskie w 2015 r. sprawozdawczością objęto 84 obiekty należące wg PKD 2007 do grupy 55.3 (pola kempingowe – łącznie z polami dla pojazdów kempingowych oraz pola namiotowe). Zatrzymało się w nich mniej niż 10% wszystkich turystów korzystających z noclegów na obszarach nadmorskich w lipcu i sierpniu 2015 r., spośród których mniej niż 20% przyjechało z zagranicy.

W wakacje 2015 r., w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, z nadmorskiej bazy hotelowej skorzystało więcej turystów, a liczba udzielonych im noclegów wzrosła. Spadek udzielonych noclegów odnotowano w grupie 55.2. Największy wzrost dotyczy liczby turystów zagranicznych i udzielonych im noclegów w grupie 55.3. Tempo przyrostu udzielonych noclegów było wyraźnie większe niż tempo przyrostu liczby miejsc noclegowych, co spowodowało lepszy stopień wykorzystania miejsc noclegowych.

ZRÓŻNICOWANIE TERYTORIALNE BAZY NOCLEGOWEJ

Rozmieszczenie zasobów bazy noclegowej jest uwarunkowane wieloma determinantami. Do istotnych należą walory turystyczne zarówno naturalne, jak i historyczno-kulturowe, rozrywkowe, wypoczynkowe czy zdrowotne. Ważna jest także dostępność komunikacyjna oraz standard miejsc noclegowych. Atrakcyjne dla turystów są obszary o wysokich walorach przyrodniczych, związanych z obecnością np. wybrzeża morskiego, gór, jezior, parków narodowych i krajobrazowych czy też cennych dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. Wielu turystów odwiedza największe miasta i uzdrowiska. Ze względu na zróżnicowanie województw pod względem atrakcyjności turystycznej, w różnym stopniu rozwinięta jest infrastruktura obiektów noclegowych turystyki, zarówno w przekroju rodzajowym jak i ilościowym. Ośrodki wielkomiejskie, skupiające liczne urzędy i centra biznesu są miejscem noclegów dla turystów przybywających w celach służbowych, szkoleniowych itp.

Najsłabiej pod względem liczby udzielonych noclegów wypadają województwa opolskie, podlaskie i lubuskie. Liderzy pod względem udzielonych noclegów, to województwa: zachodniopomorskie, małopolskie, pomorskie, mazowieckie i dolnośląskie. Silna pozycja tych pięciu województw pod względem liczby udzielonych noclegów wynika z dużego natężenia ruchu turystycznego w pasie nadmorskim w sezonie wakacyjnym, atrakcyjności turystycznej wynikającej z walorów przyrodniczych i dziedzictwa kulturowego, a także z turystyki biznesowej w przypadku największych miast wojewódzkich.

Zarówno regiony jak i województwa są istotnie zróżnicowane pod względem udziału procentowego turystów zagranicznych nocujących w turystycznych obiektach noclegowych. W regionie wschodnim wśród udzielonych noclegów było jedynie 9,4% noclegów udzielonych turystom zagranicznym. Istotne zróżnicowania pod względem odsetka noclegów udzielonych turystom zagranicznym występują między dwoma województwami obejmującymi wybrzeże Bałtyku. Wysoki odsetek udzielonych noclegów turystom zagranicznym występuje w kilku województwach przygranicznych (lubuskim, podlaskim i dolnośląskim oraz w województwach: mazowieckim i małopolskim, gdzie ruch turystyczny koncentruje się w największych miastach – w Warszawie i Krakowie. Najwięcej noclegów udzielono turystom zagranicznym w województwach: zachodniopomorskim, małopolskim i mazowieckim, najmniej zaś w województwie świętokrzyskim i opolskim.

Największa sezonowość w okresie wakacyjnym (tzn. udział noclegów udzielonych w lipcu i sierpniu w ogólnej liczbie noclegów w całym roku) wystąpiła w regionie północnym i północno-zachodnim, a najmniejsza w regionie centralnym. Spośród 16 województw największy udział noclegów udzielonych w tych dwóch miesiącach miały województwa: pomorskie, warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie i lubuskie 35,1%, a najmniejszy województwa: mazowieckie i łódzkie. W czterech województwach obejmujących góry: śląskim, małopolskim, dolnośląskim i podkarpackim, ale również w woj. mazowieckim, nieco więcej noclegów udzielono w sierpniu niż w lipcu. Odwrotne zjawisko zaobserwowano m.in. w województwach w pasie nadmorskim (zachodniopomorskie, pomorskie) i pojezierzy (warmińsko-mazurskie) oraz w części zachodniej kraju (lubuskie, wielkopolskie).

Jeszcze ciekawszy obraz wyłania się z analizy udzielonych noclegów w ujęciu powiatowym. Spośród 380 powiatów i miast na prawach powiatu analizie poddano 76 powiatów zaliczonych do górnej grupy kwintylowej według liczby udzielonych noclegów. Pierwsze trzy lokaty co do liczby noclegów, tak jak w roku 2014, zajęły kolejno: Warszawa, Kraków oraz powiat kołobrzeski i łącznie koncentrowały one 1/5 wszystkich noclegów w 2015 r.

Rozszerzenie listy liderów o kolejne powiaty aż do pozycji 19 pokazuje podobnie jak dla roku 2014 następujące prawidłowości:

1. występuje silna koncentracja udzielonych noclegów – na 19 powiatów należących do górnej grupy półdecylowej przypada ponad 1/2 wszystkich noclegów udzielonych w Polsce;

2. górna grupa półdecylowa obejmuje zdecydowaną większość obszaru polskiego wybrzeża Bałtyku (kolejno powiaty: kołobrzeski, Świnoujście, kamieński, pucki, gryficki, sławieński, koszaliński i słupski);

3. wśród 19 najwyżej lokowanych powiatów jest 5 największych miast charakteryzujących się szczególnie wartościowymi zasobami dziedzictwa kulturowego (kolejno: Warszawa, Kraków, Gdańsk, Wrocław i Poznań);

4. wśród powiatów należących do górnej grupy półdecylowej znajdują się także powiaty górskie (kolejno: tatrzański, nowosądecki, cieszyński, jeleniogórski i kłodzki);

5. w gronie 5% najwyżej lokowanych powiatów znalazł się także nie wymieniony wcześniej powiat aleksandrowski z uzdrowiskiem w Ciechocinku – warto zaznaczyć, że część powiatów wskazanych powyżej wśród powiatów nadmorskich lub górskich ma także miejscowości o charakterze uzdrowiskowym.

Rozszerzenie analizy do całej górnej grupy decylowej (38 powiatów o najwyższej liczbie udzielonych noclegów) pokazuje, że koncentruje ona nieco ponad 2/3 wszystkich noclegów. Wśród powiatów dopełniających górną grupę decylową (lokaty od 20 do 38) są: kolejne powiaty nadmorskie: Sopot, nowodworski i lęborski; dalsze duże miasta: Łódź, Szczecin, Katowice, Toruń, Bydgoszcz i Lublin; powiaty górskie: nowotarski, leski, krośnieński, lubański, bielski; powiaty z miejscowościami uzdrowiskowymi poza pasmami górskimi: buski, inowrocławski, puławski, na Warmii i Mazurach: mrągowski, oraz powiat legionowski pod Warszawą obejmujący Zalew Zegrzyński.

Analiza całej górnej grupy kwintylowej ukazuje silne zróżnicowania udzielonych noclegów zarówno między województwami, jak i wewnątrz województw. Wśród 76 powiatów należących do tych o najwyższej liczbie udzielonych noclegów skoncentrowanych jest ponad 4/5 wszystkich noclegów udzielonych w Polsce w 2015 roku. Dopełnienie górnej grupy kwintylowej powiatami należącymi do drugiej w kolejności grupy decylowej o największej liczbie udzielonych noclegów wskazuje na następujące najważniejsze prawidłowości w tej grupie powiatów: 8 z nich są to miasta liczące ponad 100 tys. mieszkańców (kolejno: Białystok, Rzeszów, Olsztyn, Gdynia, Częstochowa, Gliwice, Kielce i Bielsko-Biała, 5 powiatów znajduje się na Warmii i Mazurach lub Pojezierzu Augustowskim (kolejno: giżycki, olsztyński, ostródzki, augustowski, iławski), a 2 powiaty w pasie pojezierzy na Kaszubach (kościerski i kartuski) – łącznie 7 powiatów w pasie pojezierzy, powiat wejherowski dopełnia pas nadmorski, pozostałe powiaty albo dysponują istotnymi walorami przyrodniczymi (obszary górskie, jeziora) lub kulturowymi, albo wykorzystują swoją lokalizację w pobliżu większych miast, szlaków komunikacyjnych lub miejsc pielgrzymkowych.

Wśród analizowanych 76 powiatów z górnej grupy kwintylowej najwyższy wskaźnik wykorzystania miejsc noclegowych mają kolejno powiaty: aleksandrowski, inowrocławski, buski, kołobrzeski, lubaczowski, krośnieński, gołdapski, Sopot, Warszawa, oraz Świnoujście – wszystkie te powiaty z wyjątkiem stolicy mają na swoim terenie uzdrowiska.

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO MIĘDZY

WOJEWÓDZTWAMI W POLSCE

Potencjał turystyczny województwa tworzą jego walory przyrodnicze, kulturowe, infrastruktura turystyczna oraz dostępność komunikacyjna. Najczęściej jednak jest on określany poprzez liczbę turystycznych obiektów noclegowych czy miejsc noclegowych oferowanych turystom, a jego wykorzystanie mierzone m.in. poprzez liczbę korzystających, liczbę udzielonych noclegów, średnią długość pobytu turystów w obiektach. Oprócz charakterystyk liczbowych, do statystycznego opisu zjawisk turystycznych wykorzystuje się najczęściej wskaźniki natężenia. W literaturze wykorzystywane są miary odnoszące się do liczby mieszkańców lub powierzchni.

W 2015 r. średnio w Polsce na 100 km2 przypadało 3,2 turystycznych obiektów noclegowych (posiadających 10 lub więcej miejsc noclegowych). Wskaźniki przekraczające średnią krajową odnotowano w województwach: małopolskim, pomorskim, zachodniopomorskim, śląskim oraz dolnośląskim. Łącznie w wymienionych województwach zlokalizowanych jest ponad połowa wszystkich zasobów bazy noclegowej.

Wśród turystycznych obiektów noclegowych w Polsce dominują obiekty hotelowe, w 3 województwach (mazowieckim, łódzkim i świętokrzyskim) stanowią one ponad połowę. Najmniejszy odsetek obiektów tego typu występuje w województwie zachodniopomorskim i pomorskim. Kolejną znaczącą grupę stanowią pokoje gościnne i kwatery agroturystyczne. Największy ich udział w bazie noclegowej odnotowano w województwach: pomorskim, małopolskim, podlaskim i zachodniopomorskim. Ponad 10% ogółu obiektów noclegowych przypada na ośrodki wczasowe, których najwyższy odsetek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim oraz pomorskim.

Średnia gęstość bazy noclegowej w Polsce w 2015 r. wyniosła 2,3 miejsc noclegowych na 1 km2 powierzchni. Wartości wyższe niż średnia krajowa odnotowano w 5 województwach, wśród których przodowało województwo małopolskie oraz pomorskie i zachodniopomorskie. Najmniej miejsc noclegowych w przeliczeniu na 1 km2 powierzchni było w województwie podlaskim.

Średnia krajowa liczba turystów korzystających z noclegów w turystycznych obiektach noclegowych w odniesieniu do powierzchni jednostki terytorialnej (miara gęstości ruchu) wyniosła 86 osób na 1 km2, a najwyższe wartości odnotowano w województwach: małopolskim, śląskim, pomorskim i dolnośląskim, a najmniejsze w podlaskim i lubelskim.

Wskaźniki intensywności ruchu turystycznego (według Schneidera i Charvata) w 2015 r. wykazywały duże zróżnicowanie przestrzenne. Obrazują one odpowiednio: liczbę turystów oraz liczbę udzielonych im noclegów w przeliczeniu na 100 osób zamieszkujących dany obszar. Dla Polski wskaźnik intensywności ruchu turystycznego według Schneidera wyniósł 70, zaś według Charvata – 185.

Wymienione wskaźniki najwyższe wartości osiągnęły w województwach: zachodniopomorskim, małopolskim oraz pomorskim. Najmniej turystów oraz udzielonych noclegów w odniesieniu do liczby mieszkańców odnotowano w województwie opolskim – 33 turystów i 73 noclegi.

Najlepiej rozwiniętymi pod względem funkcji turystycznej (iloraz liczby miejsc noclegowych do liczby mieszkańców) były województwa zachodniopomorskie i pomorskie, gdzie wartość wskaźnika przewyższała odpowiednio prawie czterokrotnie i ponad dwukrotnie średnią dla Polski. Najniższe wartości odnotowano w województwach: opolskim, mazowieckim, łódzkim – o połowę niższe niż średnia dla kraju i kilkukrotnie niższe w odniesieniu do przodujących województw.

W przypadku wskaźników odnoszących się do liczby mieszkańców – najwyższą lokatę, zarówno pod względem liczby miejsc noclegowych, liczby turystów, jak i udzielonych im noclegów, zajmuje województwo zachodniopomorskie. O wysokiej pozycji województwa decydują przede wszystkim trzy czynniki: nadmorskie położenie, obecność uzdrowisk i niska gęstość zaludnienia. Na czele, pod względem wartości rozpatrywanych wskaźników, plasują się także województwa: pomorskie i małopolskie (i to pomimo relatywnie dużej gęstości zaludnienia).

Pod względem wskaźników odnoszących się do powierzchni województwa, na najwyższym miejscu lokuje się województwo małopolskie, m.in. ze względu na dużą gęstość zaludnienia i relatywnie niewielki obszar.

Z kolei analizując liczbę turystów korzystających z obiektów noclegowych w ciągu roku w przeliczeniu na 1 miejsce noclegowe (wskaźnik rozwoju bazy noclegowej), zauważyć można zróżnicowanie terytorialne pomiędzy województwami, w których turystyka ma charakter sezonowy lub całoroczny. Przeciętna wartość wskaźnika rozwoju bazy noclegowej była najwyższa w województwach: mazowieckim, łódzkim i śląskim, gdzie w ciągu roku na 1 miejsce przypadało odpowiednio 84, 55 i 47 turystów oraz małopolskim i podlaskim po 45 osób. W województwach posiadających dużą liczbę miejsc sezonowych: zachodniopomorskim i pomorskim, wskaźnik rozwoju bazy noclegowej wynosił odpowiednio 20 i 24. W Polsce średnio z jednego miejsca noclegowego w turystycznych obiektach noclegowych przez okres całego roku korzystało 38 turystów.

Liczba dni (nocy) spędzonych przez turystów w obiektach noclegowych wiąże się m.in. z celem pobytu. W kraju średni czas pobytu wyniósł 2,6 dnia. Znacznie dłużej przebywali turyści w obiektach noclegowych zlokalizowanych w województwach: zachodniopomorskim (5,2 dnia), kujawskopomorskim (3,4 dnia) i pomorskim (3,2 dnia), w których większość stanowią obiekty o charakterze wczasowo-wypoczynkowym, a w przypadku kujawsko-pomorskiego i zachodniopomorskiego, występują także zakłady uzdrowiskowe. Najkrócej turyści korzystali z noclegów w województwie mazowieckim, wielkopolskim, łódzkim i podlaskim ( niecałe 2 dni), co oznacza, że były to raczej przyjazdy służbowe niż typowo rekreacyjne, a turyści korzystali głównie z hoteli.

O atrakcyjności turystycznej województw decydują w różnym stopniu ich walory przyrodnicze, przygotowanie terenu do uprawiania turystyki i rekreacji, jak również dostępność szczególnie cennych dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. Ważnym elementem jest również infrastruktura komunikacyjna, a szczególnie sieć dróg, ponieważ środki transportu drogowego są najczęściej wykorzystywane przez turystów.

Zróżnicowania regionalne można bardziej szczegółowo przeanalizować na podstawie danych zawartych w kolejnej tablicy. Najbardziej korzystnymi wskaźnikami dotyczącymi potencjału turystycznego charakteryzują się województwa: małopolskie – w odniesieniu do muzeów i szlaków turystycznych, dolnośląskie – w odniesieniu do liczby zabytków nieruchomych, świętokrzyskie – w odniesieniu do walorów przyrodniczych.

W odniesieniu do 2014 r. największy wzrost ruchu turystycznego – co pokazują wartości wskaźników intensywności ruchu turystycznego według Schneidera, Charvata oraz gęstości ruchu odnotowano w województwach: podkarpackim, pomorskim i opolskim. W przypadku wskaźnika według Schneidera i gęstości ruchu nie odnotowano spadku wartości w porównaniu do roku poprzedniego.

WYKORZYSTANIE BAZY NOCLEGOWEJ W LATACH 2004-2015

W latach 2004-2015 obserwuje się tendencję wzrostową liczby noclegów udzielanych turystom w turystycznych obiektach noclegowych. Indeks noclegów udzielonych w hotelach w okresie 2004-2015 systematycznie wzrastał. Na początku tego okresu, tj. w 2004 r. wynosił on nieco ponad 31% natomiast w 2015 r. jego wartość osiągnęła prawie 46%. Można zatem stwierdzić, że coraz częściej turyści wybierają hotele jako miejsce swojego zakwaterowania podczas wyjazdów turystycznych. Jest to oczywiście możliwe dzięki rozwojowi bazy noclegowej tego typu i poprawie sytuacji materialnej gospodarstw domowych. Wzrost odsetka noclegów udzielonych w hotelach w 2015 r. wobec 2004 r. odnotowano we wszystkich województwach, przy czym największy w: łódzkim, małopolskim i lubelskim. Najwyższe wartości indeksu noclegów udzielonych w hotelach w 2015 r. wystąpiły w województwach: mazowieckim, łódzkim, wielkopolskim, warmińsko-mazurskim, małopolskim i śląskim, natomiast najniższe w zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim.

Indeks noclegów udzielonych w zakładach uzdrowiskowych w 2004 r. ogółem dla Polski wynosił niecałe 11%, osiągnął maksimum w 2009 r. – 15%, a następnie ustabilizował się na poziomie ok. 14% w latach 2010-2015. W 2015 r. spośród noclegów w zakładach uzdrowiskowych najwięcej udzielono w województwach: zachodniopomorskim, kujawsko-pomorskim i małopolskim. Najwyższą wartością indeksu noclegów w tego typu obiektach charakteryzuje się województwo kujawsko-pomorskie. W następnej kolejności są to województwa: świętokrzyskie i podkarpackie, jednak przy znacznie niższej liczbie udzielonych noclegów. Warto zauważyć, że najwyższy wzrost indeksu noclegów udzielonych w zakładach uzdrowiskowych w okresie 2010 – 2015 r. odnotowano w województwach: dolnośląskim i podkarpackim.

Indeks noclegów udzielonych turystom zagranicznym w latach 2004-2015 ogółem dla Polski kształtował się w granicach od 22% w 2005 r., czyli bezpośrednio po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, do 17% w 2009 r. Trzeba jednak pamiętać, że spadek wartości indeksu noclegów udzielonych turystom zagranicznym wiąże się ze wzrostem łącznej liczby udzielonych noclegów w okresie 2004-2015 oraz spadkiem liczby noclegów udzielonych turystom zagranicznym w latach 2008 i 2009. Od 2010 r. do 2014 r. indeks ten wyliczony dla Polski stopniowo wzrastał od 18% do 20%, a w 2015 r. wyniósł 19%. Dla 10 województw wartości tego wskaźnika za 2015 r. spadły w stosunku do 2004 r. najsilniej w województwie warmińsko-mazurskim. Największy wzrost wartości indeksu noclegów udzielonych turystom zagranicznym w 2015 r. w stosunku do 2004 r. zaobserwowano w województwie podlaskim i małopolskim. Wzrostem wyróżniają się także województwa: zachodniopomorskie, pomorskie i łódzkie. W 2015 r., podobnie jak w latach poprzednich, najwięcej noclegów udzielono turystom zagranicznym przyjeżdżającym do Polski z Niemiec. Pomimo, iż w okresie od 2004 do 2014 udział turystów zagranicznych z Niemiec w strukturze noclegów udzielonych turystom zagranicznym spadł. Noclegi udzielone turystom z Wielkiej Brytanii w 2015 r. stanowiły 7% wszystkich noclegów udzielonych turystom zagranicznym (951,4 tys.). W latach 2004-2008 ich udział zwiększył się, natomiast od 2009 r. nieznacznie maleje. Udział noclegów udzielonych turystom z Rosji wzrósł w latach 2010-2013, natomiast w 2015 r . odnotowano spadek udziału noclegów udzielonych turystom z Rosji. Od 2009 r. można również zaobserwować stopniowy wzrost wartości indeksu dla turystów z Ukrainy. Udział noclegów udzielonych turystom z USA utrzymuje się na podobnym poziomie przez okres ostatnich 11 lat.

Indeks sezonowości dla Polski w okresie 2004-2015 zmniejszył się, co oznacza bardziej równomierny rozkład udzielonych noclegów w ciągu roku. Ze spadku wartości indeksu sezonowości w okresie 2005-2015 można wyciągnąć wniosek, że stopniowo wzrasta znaczenie wyjazdów turystycznych i udzielonych noclegów w miesiącach niewakacyjnych. Najniższą wartością indeksu sezonowości w kraju w 2015 r. charakteryzuje się województwo mazowieckie, ze względu na duży udział przyjazdów biznesowych oraz o charakterze turystyki miejskiej i kulturowej, a także pozycję Warszawy jako lidera co do liczby udzielonych noclegów wśród powiatów i miast na prawach powiatu. Największy spadek wartości indeksu sezonowości w 2015 r. w odniesieniu do 2004 r. odnotowano w województwach: kujawsko-pomorskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim oraz podlaskim, świętokrzyskim, pomorskim i lubelskim. Najmniejszy spadek wartości indeksu sezonowości wystąpił w województwach: mazowieckim i warmińsko-mazurskim.

Największą liczbę udzielonych noclegów ogółem i w sezonie wakacyjnym, zarówno w roku 2004, jak i 2015, zanotowano w województwach: zachodniopomorskim, małopolskim i pomorskim. W wymienionych województwach odnotowano najwyższy bezwzględny wzrost liczby udzielonych noclegów ogółem: małopolskie, zachodniopomorskie i pomorskie (odpowiednio o 3,9 mln, 3,4 mln, 3,0 mln) a w sezonie wakacyjnym: pomorskie – 1 mln, małopolskie- 0,9 mln i zachodniopomorskie – 0,6 mln.

Najmniejsza bezwzględna zmiana liczby udzielonych noclegów ogółem w 2015 wobec 2004 r. wystąpiła w woj. lubuskim, opolskim i podlaskim, natomiast w miesiącach wakacyjnych w woj. lubuskim, podlaskim, wielkopolskim, opolskim i lubelskim.

TURYSTYCZNE OBIEKTY NOCLEGOWE POSIADAJĄCE 9 LUB MNIEJ MIEJSC

NOCLEGOWYCH (BADANIE KT-2)

Uogólnione wyniki badania wykazały, że w 2015 roku liczba turystycznych obiektów noclegowych posiadających 9 lub mniej miejsc noclegowych wyniosła 7 336, z czego 4 311 to były pokoje gościnne, a 3 025 – kwatery agroturystyczne. Obiekty „małe” oferowały łącznie 57,7 tys. miejsc noclegowych, w tym w pokojach gościnnych – 35,1 tys., a w kwaterach agroturystycznych – 22,6 tys. Prawie połowę miejsc noclegowych stanowiły miejsca całoroczne.

W ciągu całego roku z noclegów w „małych” obiektach skorzystało 517,4 tys. turystów, wśród których tylko małą część stanowili turyści zagraniczni, głównie z Niemiec i Ukrainy. Pokoje gościnne i kwatery agroturystyczne są w dużej mierze obiektami sezonowymi, dlatego najwięcej turystów nocowało w nich w miesiącach wakacyjnych (lipiec i sierpień). W tym okresie odnotowano 230,3 tys. turystów korzystających z noclegów, co stanowi prawie sześciokrotnie więcej niż w listopadzie i grudniu 2015 r. razem.

W całym 2015 roku liczba noclegów udzielonych turystom wyniosła 1,8 mln, w tym 1,3 mln noclegów udzielono w pokojach gościnnych, a 580,7 tys. w kwaterach agroturystycznych. Turystom zagranicznym udzielono 120,1 tys. noclegów, większość w pokojach gościnnych.

UCZESTNICTWO MIESZKAŃCÓW POLSKI W PODRÓŻACH W 2015 R.

W badaniu ankietowym realizowanym przy pomocy kwestionariusza PKZ „Uczestnictwo w podróżach krajowych/zagranicznych” uczestniczyło w 2015 r. prawie 51 tys. gospodarstw domowych i 157,4 tys. osób. Wśród zbadanej zbiorowości 57% stanowili mieszkańcy miast.

Uczestnictwo mieszkańców Polski w wieku 15 lat lub więcej w wyjazdach turystycznych

Uogólnione wyniki badania wykazały, że liczba mieszkańców Polski w wieku 15 lat lub więcej uczestniczących w 2015 r. w przynajmniej jednym prywatnym wyjeździe turystycznym wyniosła 17,4 mln (więcej niż w 2014 roku), co stanowiło ponad połowę mieszkańców Polski w tej grupie wiekowej.

Najliczniejszą grupą wśród wyjeżdżających były osoby w wieku 25-44 lata. Najczęściej wyjeżdżały osoby z wykształceniem średnim i policealnym. Natomiast biorąc pod uwagę status na rynku pracy, wyjeżdżały przede wszystkim osoby pracujące.

Podróże turystyczne mieszkańców Polski

W 2015 roku mieszkańcy Polski odbyli łącznie 63,0 mln podróży (jedna osoba mogła odbyć kilka podróży), więcej niż w roku 2014. Zdecydowanie przeważały podróże krajowe.

Z kolei w grupie wiekowej 15 lat lub więcej mieszkańcy Polski odbyli 50,8 mln podróży. Liczba podróży krajowych wyniosła 39,9 mln, a podróży zagranicznych 10,9 mln. Większość podróży krajowych stanowiły podróże krótkookresowe, natomiast w przypadku podróży zagranicznych zdecydowaną większość stanowiły podróże długookresowe.

W 2015 r. na miesiące typowo wakacyjne (lipiec-sierpień) była najlepsze jeśli chodzi o wyjazdy zarówno krajowe jak i zagraniczne. W przypadku podróży krajowych stosunkowo duża ich liczba przypadła także na czerwiec oraz grudzień. Z kolei popularnymi wśród mieszkańców Polski miesiącami na podróże zagraniczne były czerwiec i wrzesień.

Największą sezonowością charakteryzowały się podróże długookresowe. W przypadku podróży krajowych na czerwiec, lipiec i sierpień przypadało najwięcej z ogółu tego typu podróży. Zagraniczne podróże na 5 dni lub dłużej podejmowano przede wszystkim w lipcu i sierpniu. W przypadku podróży krótkookresowych nie występowała tak wyraźna sezonowość.

Prywatne podróże krajowe odbywali członkowie gospodarstw domowych głównie w celu odwiedzenia krewnych lub znajomych. Za granicę wyjeżdżano natomiast głównie na wypoczynek i rekreację, rzadziej w odwiedziny.

W 2015r. większość osób podczas podróży krajowych korzystała z noclegów u krewnych czy znajomych. Ten rodzaj zakwaterowania wybrano w przypadku prawie 3/4 podróży krótkookresowych. Zupełnie inaczej przedstawiała się sytuacja w przypadku podróży zagranicznych, gdzie niezależnie od czasu trwania podróży, korzystano przede wszystkim z wynajmowanych miejsc zakwaterowania, w tym głównie z obiektów hotelowych.

W 2015 r. podczas podróży krajowych z co najmniej 1 noclegiem, najwięcej turystów odwiedziło województwo małopolskie i pomorskie, następnie zachodniopomorskie i mazowieckie. W czasie podróży krótkookresowych mieszkańcy Polski najczęściej odwiedzali województwo mazowieckie, zaś podczas podróży trwających 5 dni lub dłużej – województwa nadmorskie: pomorskie i zachodniopomorskie.

Za granicę mieszkańcy Polski podróżowali głównie do krajów europejskich. Najwięcej podróży odbyli do Niemiec, następnie do Włoch, Wielkiej Brytanii, Chorwacji, Czech, Grecji i Hiszpanii. Polacy często podróżowali również do Turcji, Austrii, Francji i Słowacji. Popularnymi krajami spoza Europy do których podróżowali mieszkańcy Polski były również Egipt, Tunezja i Stany Zjednoczone.

Jednodniowe zagraniczne podróże mieszkańców Polski w wieku 15 lat lub więcej

W 2015 r. mieszkańcy Polski odbyli 33,4 mln zagranicznych podróży jednodniowych (bez noclegu). Celem tych wyjazdów było dokonanie zakupów oraz wypoczynek i rekreacja, a także odwiedziny u krewnych lub znajomych. Podróże w innych celach stanowiły niewielki odsetek. Granicę państwa przekraczano przeważnie samochodem osobowym albo pieszo lub rowerem.

W 2015 roku głównymi krajami docelowymi podczas podróży zagranicznych jednodniowych były kraje sąsiadujące z Polską. Dominowały podróże do Niemiec, Czech, na Słowację oraz do Rosji.

Wydatki mieszkańców Polski w wieku 15 lat lub więcej związane z podróżami

Wydatki mieszkańców Polski związane z podróżami w 2015 r. wyniosły 53,9 mld zł, z tego na krajowe wyjazdy z noclegami wydano 19,3 mld zł, a na zagraniczne wyjazdy z noclegami 23,1 mld zł i na zagraniczne podróże jednodniowe 11,5 mld zł.

W 2015 r. przeciętny wydatek jednej osoby na krajową podróż trwającą od 2 do 4 dni wyniósł 264 zł, na podróż trwającą 5 dni lub dłużej 823 zł, a na zagraniczną odpowiednio 1 151 zł i 2 347 zł (więcej niż w roku 2014). Na jedną zagraniczną podróż bez noclegu jedna osoba wydała średnio 344 zł ( mniej niż w roku 2014). Struktura poniesionych wydatków w 2015 r. była zróżnicowana w zależności od rodzaju podróży. W przypadku krótkookresowych wyjazdów krajowych, obok dużego udziału wydatków na wyżywienie i na transport, znaczny udział miały wydatki na zakwaterowanie oraz na zakup towarów. W porównaniu do roku 2014 w strukturze wydatków wzrósł udział kwot przeznaczonych na wyżywienie i zakwaterowanie, natomiast obniżył się udział wydatków na transport i na zakupy.

Podczas krajowych podróży trwających 5 dni lub dłużej największe wydatki poniesiono na zakwaterowanie, a następnie na wyżywienie i transport. W porównaniu do roku 2014 w strukturze wydatków wzrosły jedynie wydatki na zakwaterowanie.

W czasie podróży zagranicznych, zarówno krótko- jak i długookresowych, największe kwoty wydatkowano na transport i na zakwaterowanie. W przypadku zagranicznych podróży długookresowych, z kolei kwoty przeznaczone na zakup towarów stanowiły większy procent.

W porównaniu do 2014 r. w strukturze wydatków poniesionych podczas zagranicznych podróży krótkookresowych zaobserwowano wzrost wydatków na transport oraz nieznaczny wzrost na zakwaterowanie i pozostałe usługi. Natomiast w przypadku podróży długookresowych wzrósł jedynie udział kwot przeznaczonych na zakwaterowanie.

W przypadku jednodniowych wyjazdów zagranicznych mieszkańcy Polski największe wydatki ponieśli na zakup towarów oraz na transport. W porównaniu do roku 2014 wzrósł tylko udział wydatków przeznaczonych na transport.

Finansowanie podróży odbywało się głównie ze środków własnych osób podróżujących. W niewielkim stopniu podróże sfinansowano ze środków zakładów pracy lub z innych źródeł.

PRZYJAZDY CUDZOZIEMCÓW DO POLSKI W 2015 R.

W 2015 r. do Polski przyjechało 77,7 mln cudzoziemców (więcej niż w roku poprzednim). W 2015 roku połowa przyjeżdżających była w wieku 35-54 lata, znaczną grupę stanowiły również osoby w wieku 25-34 lata. W przypadku turystów zagranicznych, głównym celem przyjazdu były odwiedziny u krewnych lub znajomych, następnie sprawy służbowe, oraz wypoczynek, rekreacja czy wakacje.

Natomiast zagraniczni odwiedzający jednodniowi przyjeżdżali do Polski głównie w celu dokonania zakupów. Do Polski przyjeżdżali głównie mieszkańcy krajów sąsiednich, przeważali mieszkańcy Niemiec. Wśród turystów z krajów niegraniczących bezpośrednio z Polską największy odsetek stanowili nierezydenci z Wielkiej Brytanii, następnie z Francji, Holandii, Norwegii, Stanów Zjednoczonych i Włoch.

Cudzoziemcy odwiedzający Polskę w 2015 r. ponieśli, w związku z podróżami do naszego kraju, wydatki w wysokości 51,0 mld zł (więcej niż w roku 2014), z tego turyści 28,1 mld zł, a odwiedzający jednodniowi 22,9 mld zł. Łączne wydatki turystów i odwiedzających jednodniowych z krajów sąsiadujących bezpośrednio z Polską wyniosły w 2015 r. 34,7 mld zł. W roku poprzednim było to 29,7 mld zł. Biorąc pod uwagę kraje sąsiadujące z Polską największe wydatki w 2015 r. ponieśli mieszkańcy Niemiec 16,8 mld zł, następnie Ukrainy 5,9 mld zł, Czech 3,4 mld, Białorusi 3,1 mld zł, Słowacji 2,1 mld zł, Rosji 1,8 mld zł i Litwy 1,6 mld zł. Należy przy tym dodać, że znaczny udział w wydatkach cudzoziemców z tych państw, miały wydatki odwiedzających jednodniowych.

Spośród turystów najwyższe wydatki w związku z podróżą do Polski ponieśli cudzoziemcy z Niemiec 8,6 mld zł, następnie ze Stanów Zjednoczonych 2,3 mld zł, Ukrainy 1,4 mld zł, Wielkiej Brytanii 1,3 mld zł oraz Rosji 1,1 mld zł. Wydatki turystów z Włoch wyniosły 0,8 mld zł, natomiast z Francji, Holandii i Norwegii po około 0,7 mld zł.

Średnie wydatki na jedną podróż turystyczną do Polski wyniosły 1680 zł, a na podróż bez noclegu 375 zł.

RUCH GRANICZNY

Ruch graniczny na granicy Polski z krajami nienależącymi do strefy Schengen

W związku z przystąpieniem Polski w dniu 21 grudnia 2007 roku do strefy Schengen – obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych oraz zniesieniem z dniem 30 marca 2008 roku kontroli na lotniczych przejściach granicznych, Straż Graniczna obecnie rejestruje ruch osób i środków transportu tylko na tych granicach Polski, które są jednocześnie zewnętrznymi granicami Unii Europejskiej, a na granicach pomiędzy państwami członkowskimi tylko w okresie czasowego przywrócenia kontroli granicznej.

Według danych Straży Granicznej, w 2015 roku na przejściach granicznych zlokalizowanych na granicy wschodniej z Rosją, Białorusią i Ukrainą oraz na lotniskach i w portach morskich dokonano 46 268,1 tys. odpraw osób wjeżdżających i wyjeżdżających z Polski, w tym 31 627,4 tys. odpraw cudzoziemców. Ruch graniczny odbywał się na 83 przejściach granicznych, spośród których najwięcej było przejść drogowych – 28 (w tym 6 przejść z udziałem poniżej 1000 przekroczeń granicy), następnie lotniczych 27 (w tym 14 przejść z udziałem poniżej 1000 przekroczeń granicy) i morskich 17 (w tym 3 przejścia z udziałem poniżej 1000 przekroczeń granicy). Największą liczbę (34 461,1 tys.) odpraw zanotowano na przejściach drogowych, następne w kolejności były przejścia lotnicze (11 079,0 tys.).

Pośród przejść lotniczych najwięcej przekroczeń granicy, rejestrowanych zgodnie z zasadami „układu z Schengen”, odnotowano kolejno w portach: Warszawa-Okęcie, Katowice-Pyrzowice, Kraków-Balice, Gdańsk-Rębiechowo, Wrocław-Starachowice, Warszawa/Modlin, Poznań-Ławica.

Największe wśród portów morskich pod względem liczby przekroczeń granicy to kolejno: Gdańsk (Nowy) Port, Gdynia, Kołobrzeg, Szczecin Port, Władysławowo, Ustka.

W 2015 roku wzrosła liczba odpraw odnotowanych na wschodniej granicy Polski (bez Litwy) będącej równocześnie granicą UE do 35 031,9 tys. z 33 087,8 tys. w roku 2014. W 2015 roku zanotowano wzrost liczby odpraw na odcinkach granicy z Ukrainą oraz spadek na granicy z Federacją Rosyjską i z Republiką Białorusi.

Przyjazdy cudzoziemców do Polski

Według danych pochodzących z rejestracji prowadzonej zgodnie z ustaleniami „układu z Schengen” przez Straż Graniczną na przejściach granicznych strefy Schengen, w 2015 roku do Polski wjechało 15 890,5 tys. cudzoziemców. Liczba ta obejmuje zarówno osoby, które spędziły w Polsce zaledwie kilka godzin i zgodnie z definicją Światowej Organizacji Turystyki są określane mianem odwiedzających jednodniowych, jak również turystów, którzy pozostali w naszym kraju przynajmniej na jedną noc.

Wśród odnotowanych przez Straż Graniczną przyjeżdżających, na granicy strefy Schengen najliczniejszą grupę stanowili w kolejności obywatele: Ukrainy, Białorusi, Rosji, Wielkiej Brytanii i Niemiec. Największą liczbę przyjazdów cudzoziemców zanotowano na granicy z Ukrainą, następnie na granicy z Republiką Białorusi, w dalszej kolejności na granicy z Federacją Rosyjską.

Przekraczając granicę z Ukrainą, cudzoziemcy najczęściej korzystali z przejścia w Medyce, następnie w Korczowej i w Hrebennem. Na granicy z Republiką Białorusi najchętniej wybierano przejście drogowe w Kuźnicy Białostockiej, Terespolu oraz w Bobrownikach. Na granicy z Federacją Rosyjską cudzoziemcy najczęściej korzystali z przejścia granicznego Grzechotki-Mamonowo II i Gronowo.

Cudzoziemcy przybywający do Polski samolotem najczęściej przekraczali granicę na lotnisku Warszawa-Okęcie, Kraków-Balice i Katowice-Pyrzowice. Wśród przejść morskich najpopularniejsze wśród cudzoziemców było przejście graniczne w Gdańsku (Nowym) Porcie następnie w Gdyni oraz w Szczecinie. Odwiedziny cudzoziemców najczęściej miały miejsce w lipcu i sierpniu oraz w październiku.

Wyjazdy Polaków za granicę

W 2015 roku poza granicę strefy Schengen wyjechało 7 369,7 tys. Polaków. Rejestrowane przekroczenia najczęściej były realizowane przez lotnicze przejścia graniczne, z których skorzystało 4 128,4 tys. osób. Najczęściej korzystali oni z lotniska Warszawa-Okęcie, w dalszej kolejności Katowice-Pyrzowice, Gdańsk-Rębiechowo, Wrocław-Strachowice, Warszawa-Modlin, Poznań-Ławica oraz Kraków-Balice.

Na wschodnim odcinku granicy, a więc na przejściach drogowych, kolejowych i rzecznych zarejestrowano 3 203,1 tys. wyjazdów obywateli polskich z kraju. Pozostały odsetek wyjazdów obywateli naszego kraju stanowiły wyjazdy przez porty morskie 38,2 tys..

Analizując bardziej szczegółowo wschodni odcinek polskiej granicy należy stwierdzić, iż najczęściej Polacy wyjeżdżali przez przejścia graniczne zlokalizowane na granicy z Federacją Rosyjską gdzie zarejestrowano 1 684,0 tys. wyjazdów, a największy ruch wyjazdowy zarejestrowano na przejściu granicznym Bezledy, następnie Grzechotki- Mamonowo II oraz Gronowo. Następnym w kolejności był odcinek granicy z Ukrainą. Przejścia, które zanotowały największą liczbę wyjazdów to: Krościenko, Medyka, Dorohusk oraz Hrebenne. Przejścia graniczne z Republiką Białorusi przekroczyło 462,8 tys. wyjeżdżających Polaków. Największy strumień wyjazdów odnotowano w Terespolu oraz Kuźnicy Białostockiej.

Najmniej naszych rodaków udających się do krajów spoza strefy Schengen wybrało drogę morską – 38,2 tys. Najwięcej Polaków odprawiono w Kołobrzegu i Władysławowie. Szczyt zagranicznych wyjazdów Polaków przypadał na miesiące letnie. Największa liczba podróży była realizowana w ciągu czterech miesięcy, tj. lipcu, sierpniu, czerwcu oraz we wrześniu.

Ruch graniczny środków transportu

Odprawy pojazdów kołowych dotyczą wschodniego odcinka granicy, który nadal objęty jest rejestracją Straży Granicznej. W 2015 roku dokonano 14 114,3 tys. odpraw pojazdów kołowych wyjeżdżających lub wjeżdżających do Polski spoza strefy Schengen, z czego 12 375,8 tys. dotyczyło samochodów osobowych, 1 593,7 tys. samochodów ciężarowych, a 171,8 tys. stanowiły odprawy autokarów i autobusów.

Na wschodnim odcinku granicy (bez Litwy) w roku 2015 liczba odpraw w porównaniu do 2014 roku spadła. Najwięcej przekroczeń pojazdów kołowych zanotowano na odcinku granicy z Ukrainą, następnie z Federacją Rosyjską i Republiką Białorusi.

Pojazdy osobowe najczęściej odprawiano na granicy z Ukrainą. Przejście graniczne w miejscowości Korczowa zanotowało największy strumień pojazdów na ukraińskim odcinku granicy. Na granicy z Federacją Rosyjską, największy ruch pojazdów osobowych zanotowano na przejściu Bezledy.

Pojazdy ciężarowe najczęściej przekraczały granice przez przejścia graniczne z Republiką Białorusi. Następujące przejścia obsługiwały największy ruch pojazdów ciężarowych: na granicy białoruskiej Kukuryki, na granicy z Ukrainą Dorohusk i na granicy z Federacją Rosyjską Grzechotki-Mamonowo II.

Najmniejszy ruch pojazdów kołowych zarejestrowano w kategorii autobusów i autokarów przy czym największy ruch w tej kategorii odnotowano na granicy z Ukrainą.

W ciągu całego 2015 roku odprawiono na polskich granicach 35,6 tys. pociągów, z czego 6,6 tys. stanowiły składy osobowe. Najwięcej odpraw zanotowano na granicy z Republiką Białorusi, następnie z Ukrainą oraz z Federacją Rosyjską.

RUCH GRANICZNY OSÓB NA LĄDOWEJ GRANICY POLSKI Z KRAJAMI UNII EUROPEJSKIEJ, NA LOTNISKACH I GRANICY MORSKIEJ

Ruch graniczny osób na lądowej granicy Polski z pozostałymi krajami Unii

Europejskiej, na lotniskach i granicy morskiej

Dane dotyczące ruchu na lądowej granicy Polski z pozostałymi krajami Unii Europejskiej zostały oszacowane na podstawie wyników badań statystyki publicznej: „Podróże nierezydentów do Polski. Ruch pojazdów i osób na granicy Polski z krajami Unii Europejskiej”, „Uczestnictwo mieszkańców Polski (rezydentów) w podróżach” oraz dodatkowych źródeł informacji. Całościowy ruch graniczny na granicy morskiej i lotniskach został oszacowany w oparciu o dane z portów morskich i lotniczych oraz Urzędu Lotnictwa Cywilnego dotyczące ruchu pasażerskiego jak również dane Komendy Głównej Straży Granicznej.

W 2015 r. szacunkowa liczba przekroczeń lądowej granicy Polski z krajami Unii Europejskiej − Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą − wyniosła 203 733,4 tys. (więcej niż w roku 2014). W kierunku „do Polski” granicę przekroczyło 102 504,1 tys. osób (również więcej niż przed rokiem), natomiast w kierunku „z Polski” − 101 229,3 tys. osób (też więcej niż przed rokiem).

W 2015 roku najwięcej osób przekraczało granicę lądową Polski z pozostałymi krajami Unii Europejskiej na odcinku z Niemcami, następnie granicę z Czechami, Słowacją, a najmniej z Litwą. W czterech kwartałach 2015 roku przez granicę lądową Polski z pozostałymi krajami Unii Europejskiej do Polski przyjechało 60 126,2 tys. cudzoziemców (więcej niż w roku ubiegłym). Liczba ta obejmuje osoby, które spędziły w Polsce kilka godzin (odwiedzający jednodniowi), jak i osoby, które pozostały w naszym kraju przynajmniej jedną noc (turyści). W 2015 roku przez lądową granicę Polski z pozostałymi krajami Unii Europejskiej wyjechało 43 005,1 tys. Polaków (więcej niż w 2014 roku). W 2015 r. ruch graniczny na lotniskach ukształtował się na poziomie 27 351,5 tys. i było to więcej niż w roku poprzednim (w kierunku z Polski i do Polski). Liczba przekroczeń granicy powietrznej przez Polaków wyniosła 16 121,8 tys. (więcej niż w 2014 roku). W 2015 r. granicę morską przekroczyło 1 851,5 tys. (również więcej niż w 2014). Liczba przekroczeń Polaków przez ten odcinek granicy wyniosła 1 088,0 tys.

POLSKIE TOWARZYSTWO TURYSTYCZNO – KRAJOZNAWCZE (PTTK)

Polskie Towarzystwo Turystyczno–Krajoznawcze w roku 2015 liczyło 65,8 tys. członków, czyli więcej niż w 2014 r, ale znacznie mniej niż w roku 2000. Największa liczba członków wywodzi się z klubów i kół terenowych oraz ze szkół. Najliczniejsze pod względem liczby członków są kluby turystyczno-krajoznawcze górskie, kolarskie oraz piesze. Łączna długość szlaków turystycznych wynosiła w 2015 r. 76,4 tys. km. W 2015 r. do najdłuższych szlaków turystycznych, podobnie jak w roku poprzednim, należały kolejno: szlaki piesze nizinne, rowerowe i piesze górskie. Szlaki kajakowe i narciarskie są najkrótsze. Największą długością szlaków turystycznych może pochwalić się województwo małopolskie. W związku z rozwiniętą bazą turystyczną, atrakcyjnymi górami, licznymi parkami narodowymi, krajobrazowymi i licznymi obiektami dziedzictwa narodowego, w granicach województwa znajduje się aż 9,1 tys. km szlaków turystycznych.

ANALIZA WALORÓW TURYSTYCZNYCH POWIATÓW I ICH BEZPOŚREDNIEGO OTOCZENIA NA PODSTAWIE DANYCH STATYSTYCZNYCH M.IN. Z ZAKRESU BAZY NOCLEGOWEJ, KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO ORAZ PRZYRODNICZYCH OBSZARÓW CHRONIONYCH

Po wyliczeniu dla poszczególnych powiatów WAK, zawierającego wskaźniki: liczby osób zwiedzających muzea i instytucje paramuzealne, liczby zabytków nieruchomych oraz wyodrębnionej grupy zabytków, które powstały przez XVI wiekiem, liczby pielgrzymów, liczby obiektów na prezydenckiej liście pomników historii i liście światowego dziedzictwa UNESCO, liczby miejsc na widowni w stałych salach teatrów i instytucji muzycznych oraz liczby uczestników imprez masowych, uwzględniono wpływ zasobów i walorów powiatów otaczających, a następnie powtórnie skorygowano wskaźnik stosując poprawkę transgraniczną.

Warto zauważyć, że o ile w pewnym stopniu wartości niektórym powiatom województwa dolnośląskiego i małopolskiego dodaje sąsiedztwo liderów – Krakowa i Wrocławia, to posiadają one także istotne własne zasoby kulturowe. Z kolei powiaty województwa mazowieckiego zlokalizowane w pobliżu Warszawy w zdecydowanie większym stopniu skorzystały na jej sąsiedztwie, bowiem (z wyjątkiem powiatu grodziskiego) żaden z występujących w tej grupie powiatów samodzielnie nie uzyskałby wysokiej wartości wskaźnika atrakcyjności kulturowej.

Wśród powiatów z górnej grupy decylowej przeważają powiaty ziemskie (25), ale warto podkreślić, że w pierwszej dziesiątce jest osiem miast na prawach powiatu. Powiaty ziemskie zyskują na wskaźniku liczby zabytków (np. kłodzki, nyski, świdnicki, żarski), zwiedzających muzea (np. wielicki i oświęcimski) i liczbie pielgrzymów (np. wadowicki –Kalwaria Zebrzydowska). Wskaźnik liczby pielgrzymów bardzo silnie wpłynął na wartość WAK dla Częstochowy (Jasna Góra). Podkreślić również trzeba, że składniki wskaźnika atrakcyjności kulturowej, takie jak liczba uczestników imprez masowych czy liczba miejsc w teatrach premiują miasta na prawach powiatu. Warto podkreślić dominującą pozycję liderów: Warszawy i Krakowa oraz bardzo wyraźną trzecią lokatę Wrocławia. Kolejne cztery pozycje z bardzo podobną wartością WAT zajmują Gdańsk i Toruń oraz powiaty ziemskie krakowski i wielicki, które obok własnych zasobów korzystają z bliskości bogatych zasobów kulturowych Krakowa.

Polska zaliczana jest do grupy państw europejskich o najwyższym wskaźniku różnorodności biologicznej, zarówno pod względem ilości gatunków, jak i walorów środowiskowych. Różnorodność ta kształtowana jest przez stosunkowo dużą powierzchnię lasów i obszarów wodno-błotnych, jak również ekstensywne użytkowanie obszarów rolniczych. Dążąc do zachowania posiadanych wartości przyrodniczych, Polska od wielu lat rozwija różnorodne formy ochrony prawnej obszarów i obiektów, a także poszczególnych gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk. Powierzchnia obszarów prawnie chronionej przyrody (łącznie z tą częścią obszarów Natura 2000, która mieści się w granicach obszarów prawnie chronionych) w końcu 2014 r. wynosiła ponad 10,1 mln ha. Najwyższą pozycję spośród prawnie chronionych form ochrony przyrody zajmują Parki Narodowe.

Do obszarów szczególnie cennych przyrodniczo i wartościowych z punktu widzenia rozwoju turystyki, zalicza się, parki narodowe, parki krajobrazowe oraz rezerwaty przyrody. Obszary chronione z uwagi na cenne walory przyrodnicze stanowią często obszar recepcji turystycznej. Formy ich promocji jako obszarów recepcji turystycznej znajdują uwagę władz samorządowych szczebla tak lokalnego jak i administracji rządowej struktur unijnych. W celu ukazania atrakcyjności środowiskowej poprzez walory krajobrazowe i zasoby obszarów prawnie chronionych oraz zasoby środowiskowe w przekroju powiatowym, został opracowany wskaźnik atrakcyjności środowiskowej (WAS) jako średnia ważona pięciu wskaźników cząstkowych. Podczas opracowywania wskaźnika WAS uwzględniono walory środowiskowe sąsiednich powiatów zgodnie z opisaną metodologią oraz poprawkę transgraniczną. Analizując wartości wskaźnika atrakcyjności środowiskowej z uwzględnieniem otoczenia i poprawki transgranicznej wzięto pod uwagę 38 powiatów z górnej grupy decylowej. W zbiorze tym znalazły się głównie powiaty z północnej i południowej część kraju, tj. tereny górskie, nadmorskie i z obszaru pojezierzy. Trzy powiaty o najwyższej wartości WAS (bieszczadzki, nowosądecki i nowotarski) osiągnęły bardzo podobny wynik. Kolejną grupę o nieco tylko niższej wartości WAS tworzą kolejno powiaty leski, tatrzański i kłodzki. W pierwszej dwunastce znajdują się powiaty, dysponujące więcej niż jednym elementem wpływającym na atrakcyjność środowiskową o wysokich wartościach wskaźników cząstkowych (np. gór, obszarów chronionych i miejsc w zakładach uzdrowiskowych albo linii brzegowej, wód i obszarów chronionych). Jako lider wśród powiatów o najwyższych wartościach WAS plasuje się powiat bieszczadzki, na terenie którego występują różne formy ochrony przyrody i krajobrazu. Przede wszystkim na jego obszarze mieści się Bieszczadzki Park Narodowy, największy górski park narodowy w Polsce, Park Krajobrazowy Doliny Sanu i Park Krajobrazowy Gór Słonnych. Jako drugi na liście znalazł się powiat nowosądecki położony w południowo-wschodniej części województwa małopolskiego. Większość powierzchni powiatu zajmują tereny górskie i wyżynne (pogórza), a także doliny rzeczne Dunajca wraz z Zalewem Rożnowskim. Niemal połowę obszaru zajmują lasy i tereny leśne. Znaczną część powiatu obejmuje Popradzki Park Krajobrazowy. Powiat ten zajmuje również wysoką lokatę pod względem liczby łóżek w zakładach uzdrowiskowych. Warty zwrócenia uwagi jest również powiat nowotarski i tatrzański, mieszczące się wysoko w rankingu, odpowiednio na trzecim i piątym miejscu. Na terenie ww. powiatów znajdują się cztery parki narodowe: Babiogórski, Gorczański, Pieniński i Tatrzański jak również Popradzki Park Krajobrazowy. Z kolei szósty w rankingu powiat kłodzki obok dużego obszaru i różnorodności gór obejmuje Park Narodowy Gór Stołowych i liczne miejscowości z zakładami uzdrowiskowymi. Powiaty leski i nowotarski obok dużej powierzchni gór i obszarów chronionych dysponują także istotnymi zasobami uzdrowiskowymi oraz zasobami wodnymi odpowiednio Zalewu Solińskiego i Zalewu Czorsztyńskiego. Z kolei najwyżej lokowane powiaty nadmorskie: słupski (8) i kamieński (11) oraz kołobrzeski (10) obok linii brzegowej Bałtyku dysponują istotnymi innymi walorami, odpowiednio: rozległymi i cennymi obszarami chronionymi (Słowiński Park Narodowy i Woliński Park Narodowy), a także dużymi jeziorami nadmorskimi (słupski) lub wewnętrznymi wodami morskimi (kamieński) oraz największym w Polsce uzdrowiskiem (Kołobrzeg).

Oprócz walorów kulturowych i środowiskowych część ruchu turystycznego związana jest z turystyką biznesowo – konferencyjną lub pobytem w turystycznych obiektach noclegowych o wyższym standardzie. W związku z tym pod uwagę wzięto wykorzystanie danych o liczbie miejsc noclegowych w obiektach hotelowych, gdzie standard obiektu ma istotne znaczenie oraz liczbę sal konferencyjnych. Wskaźnik atrakcyjności biznesowo – hotelowej został uznany za czynnik o mniejszym znaczeniu w stosunku do pozostałych wskaźników wykorzystanych do wypracowania syntetycznego wskaźnika atrakcyjności turystycznej i przyznano mu wagę 20% (walorom kulturowym i środowiskowym po 40%). Został wprowadzony w celu odzwierciedlenia faktu, że turystyka biznesowa jest segmentem, który opiera się na udziale w szkoleniach i konferencjach. Wykazuje ona istotną koncentrację wokół największych centrów administracyjnych i gospodarczych w kraju. Również część ruchu turystycznego generowana przez gospodarstwa domowe wiąże się z wykorzystaniem bazy noclegowej o wyższym standardzie, a taki mają obiekty hotelowe. Liderami co do wartości WAB obok najwyżej notowanych także według WAK Warszawy i Krakowa są powiaty jeleniogórski i legionowski oraz miasta na prawach powiatu: Gdańsk, Wrocław i Poznań.

Kluczowym elementem raportu było stworzenie rankingu i mapy powiatów ze względu naatrakcyjność turystyczną. Jak to zostało wcześniej zasygnalizowane wskaźnik atrakcyjności turystycznej liczony był jako suma wskaźników atrakcyjności kulturowej (z wagą 0,4), atrakcyjności środowiskowej (z wagą 0,4) oraz atrakcyjności biznesowo-hotelowej (z wagą 0,2) i przy uwzględnieniu poprawki transgranicznej. W tablicy 4 przedstawiono wartości wskaźnika atrakcyjności turystycznej po uwzględnieniu poprawki transgranicznej dla górnej grupy decylowej atrakcyjnych turystycznej powiatów według WAK.

Zdecydowanymi liderami atrakcyjności turystycznej są dwa największe miasta i stolice Polski: Warszawa (od 1596 r.) i Kraków (do 1596 r.), dla których źródłem atrakcyjności są przede wszystkim walory kulturowe. Kolejne 3 lokaty zajmują powiaty górskie woj. małopolskiego: tatrzański, nowosądecki i nowotarski, które obok bogatych zasobów własnych, nie tylko środowiskowych, ale i kulturowych, zyskują dodatkowo na wzajemnej bliskości i bogatych zasobach środowiskowych i kulturowych na Słowacji, tuż za granicą. Kolejne dwie lokaty zajmują Wrocław (6) i pow. kłodzki (7) najwyżej lokowane w woj. dolnośląskim, które jest szczególnie bogate w zasoby kulturowe, wysoką lokatę zajmuje także pow. jeleniogórski (10). Spośród powiatów nadmorskich najwyższą pozycję ma Gdańsk (8), który swoją atrakcyjność czerpie zarówno z walorów kulturowych, jak i nadmorskiego położenia. Kolejne pod względem atrakcyjności z powiatów nadmorskich są powiaty kołobrzeski (18) i słupski (19), które także dysponują innymi walorami poza nadmorskim położeniem. Warto również zwrócić uwagę na niedoceniane do tej pory górskie powiaty: bieszczadzki (11), leski (13), sanocki (16) i żywiecki (15), których wysoka lokata jest wynikiem bardzo wysokiej pozycji według wskaźnika atrakcyjności środowiskowej WAS (lokaty między 1 a 9). Dodatkowym atutem w ich przypadku jest również bliskość atrakcyjnych turystycznie obiektów na Słowacji. Wśród 38 powiatów z górnej grupy decylowej aż 9 należy do woj. małopolskiego, w tym aż 4 są wśród 5 najwyżej lokowanych powiatów i miast na prawach powiatów. Obok wymienionych już liderów atrakcyjności turystycznej: Warszawy, Krakowa i Wrocławia oraz również wysoko notowanego Gdańska na uwagę zasługuje również wysoka pozycja Poznania i Torunia.

Interesujące wnioski można również wysnuć z analizy klasyfikacji powiatów według dominującego rodzaju walorów turystycznych. Powiaty o dominującym udziale wskaźnika środowiskowego (ponad 50%) w wartości WAT dominują w północnej części Polski oraz pasie wzdłuż granicy ze Słowacją i z Ukrainą. Powiaty o dominującym (ponad 50%) udziale wskaźnika kulturowego w wartości WAT są obecne przede wszystkim na terenie historycznego Śląska obejmującego południową część woj. lubuskiego, woj. dolnośląskiego, woj. opolskiego i środkowo-zachodnią częśćwoj. śląskiego. Podobny charakter mają także m.in. powiaty w zachodniej części historycznej Małopolski w woj. śląskim i woj. małopolskim, a także w okolicy Lublina, Torunia, Gniezna oraz w południowej Wielkopolsce. Wśród powiatów bez dominującego rodzaju walorów turystycznych warto zwrócić uwagę na powiaty o relatywnie silnej funkcji biznesowo-hotelowej (ponad 25% wartości WAT pochodzi od WAB przy 20% wadze tego wskaźnika). Powiaty tego typu są skoncentrowane przede wszystkim wokół Warszawy, Poznania i Łodzi, ale występują także w większej liczbie w okolicy Gdańska, Krakowa, Bielska-Białej i Rzeszowa. Trzeba jednak podkreślić, że wśród tego typu powiatów są zarówno powiaty wysoko notowane pod względem atrakcyjności turystycznej (m.in. jeleniogórski i powiaty wokół Warszawy, jak i te notowane znacznie niżej np. w woj. łódzkim czy podkarpackim. Podobna uwaga dotyczy powiatów o dominujących walorach kulturowych i środowiskowych. Trzeba zatem łącznie analizować klasyfikację powiatów według dominującego rodzaju walorów turystycznych i rozkład powiatów według wartości miar atrakcyjności turystycznej: WAT, WAS, WAK i WAB.

Atrakcyjność turystyczna powiatów a wykorzystanie bazy noclegowej

Pod względem liczby turystów i noclegów udzielonych w turystycznych obiektach noclegowych przodują miasta na prawach powiatu: Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk oraz powiaty ziemskie: kołobrzeski, tatrzański, cieszyński i jeleniogórski. Turyści zagraniczni najchętniej wybierają na miejsce zakwaterowania duże miasta oraz powiaty: kołobrzeski, mrągowski i tatrzański, a ich udział w liczbie udzielonych noclegów ogółem jest najwyższy w Krakowie oraz powiatach: złotoryjskim i oświęcimskim. Stopień wykorzystania miejsc noclegowych, za sprawą uzdrowisk, jest najwyższy w powiatach: aleksandrowskim, inowrocławskim, buskim i kołobrzeskim. Największą sezonowością, tzn. udziałem noclegów udzielonych w lipcu i sierpniu w ogólnej liczbie noclegów charakteryzują się powiaty: radziejowski, włodawski, nowodworski (pomorskie), łęczyński, grudziądzki i wschowski.

Porównując informacje o atrakcyjności turystycznej powiatów z wynikami z badania bazy noclegowej można stwierdzić, że dla powiatów z górnej grupy decylowej wartości WAT (38 najwyżej lokowanych powiatów):

1. dla 13 powiatów i m.n.p.p.51 lokaty według wartości WAT i według liczby udzielonych noclegów ogółem w roku 2014 nie różnią się o więcej niż 5 miejsc.

2. dla 19 powiatów i m.n.p.p. lokata według wartości WAT jest wyższa o ponad 5 miejsc niż lokata według liczby udzielonych noclegów ogółem w roku 2014.

3. dla 6 powiatów i m.n.p.p. lokata według wartości WAT jest niższa o ponad 5 miejsc niż lokata według liczby udzielonych noclegów ogółem w roku 2014.

4. bez względu na przyjęty rok 2014, 2013 czy 2012 współczynnik korelacji pomiędzy WAT a liczbą udzielonych noclegów ogółem w powiatach wyniósł 0,72 zarówno dla wskaźnika WAT z poprawką transgraniczną, jak i bez jej uwzględnienia.

Atrakcyjność turystyczna województw

Najbardziej atrakcyjne pod względem turystycznym są województwa małopolskie (1), pomorskie (2) i dolnośląskie (3), a w następnej kolejności woj. śląskie (4) i zachodniopomorskie (5). Z kolei do najmniej atrakcyjnych pod względem turystycznym województw należy zaliczyć opolskie (14), lubelskie (15) oraz łódzkie (16).

Baza noclegowa według stanu w dniu 31 lipca 2016 r. i jej wykorzystanie

w I półroczu 2016 roku

W lipcu 2016 r. sprawozdaniem zostało objętych 10 125 turystycznych obiektów noclegowych, na które składało się 3 795 obiektów hotelowych1 i 6 330 pozostałych obiektów. Najliczniejszą grupę wśród obiektów hotelowych, podobnie jak w latach poprzednich stanowiły hotele (2 373), których liczba wzrosła w stosunku do danych za lipiec 2015 r. Drugą grupą, pod względem wielkości zasobów, były inne obiekty hotelowe, do których zaliczają się hotele, motele, pensjonaty, którym nie została nadana żadna kategoria, a także obiekty świadczące usługi hotelowe, m.in. domy gościnne i zajazdy. W dniu 31 lipca 2016 r. było 959 takich obiektów, czyli również więcej niż w roku poprzednim.

Wyniki badania wykorzystania bazy noclegowej w pierwszym półroczu 2016 r., wskazują, że z turystycznych obiektów noclegowych skorzystało 12,9 mln turystów, w tym 2,7 mln turystów zagranicznych. W porównaniu do analogicznego okresu 2015 r. odnotowano wzrost liczby turystów ogółem, jak i turystów zagranicznych.

Zdecydowana większość turystów nocowała w obiektach hotelowych, podczas gdy w pozostałych obiektach – np. w domach wycieczkowych, schroniskach, kempingach – prawie 2,9 mln. Turyści zagraniczni jeszcze częściej wybierali obiekty hotelowe (2,4 mln osób) i tylko co dziewiąty z nich skorzystał z pozostałych obiektów noclegowych.

Ponad 2/3 wszystkich korzystających z bazy noclegowej w I półroczu br. zatrzymało się w hotelach (8,7 mln); co stanowiło wzrost w porównaniu do analogicznego okresu 2015 r. W obiektach z kategorii „inne obiekty hotelowe” (np. zajazdy, wille, zamki) nocowało 0,9 mln gości ( więcej niż w pierwszych sześciu miesiącach 2015 r.).

Największy wzrost liczby turystów korzystających z noclegów w I półroczu 2016 r., w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego, odnotowano w ośrodkach kolonijnych, pokojach gościnnych i kempingach. Największy spadek dotyczył liczby turystów korzystających z noclegów w domach pracy twórczej.

W okresie od stycznia do czerwca 2016 r. stopień wykorzystania miejsc noclegowych we wszystkich turystycznych obiektach noclegowych wyniósł niewiele więcej niż w I półroczu 2015 r. Najlepsze wyniki, choć minimalnie słabsze niż w roku poprzednim, odnotowano w zakładach uzdrowiskowych . W obiektach hotelowych stopień wykorzystania miejsc noclegowych w I półroczu 2016 r. wyniósł nieco więcej niż w I półroczu 2015 r. Niewielki wzrost tego wskaźnika odnotowano także w przypadku pozostałych obiektów (niehotelowych). Na wykresie 3 wyraźnie widać różnice pomiędzy stopniem wykorzystania obiektów hotelowych i pozostałych w okresie od marca do czerwca 2016 r.

Od stycznia do końca czerwca 2016 roku w obiektach hotelowych (czyli w hotelach, motelach, pensjonatach i innych obiektach hotelowych) wynajęto 11,8 mln pokoi (w 2015 r. 1 mln mniej), z czego 3,6 mln turystom zagranicznym. Najwięcej, bo aż 10,3 mln pokoi wynajęto w hotelach (więcej niż w roku 2015), w tym 3,3 mln turystom zagranicznym. Wykorzystanie pokoi w obiektach hotelowych w I półroczu 2016 r. wyniosło nieco więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

W pierwszej połowie 2016 roku udzielono 32,1 mln noclegów w turystycznych obiektach noclegowych, w tym 6,5 mln turystom zagranicznym (w 2015 r. odpowiednio 29,6 mln i 6,0 mln). Najwięcej noclegów, podobnie jak w I półroczu ubiegłego roku, udzielono w województwach małopolskim i zachodniopomorskim. Największy wzrost liczby udzielonych noclegów w stosunku do analogicznego okresu 2015 r. odnotowano kolejno w województwie: opolskim, warmińsko – mazurskim i pomorskim, a jedynie w województwie łódzkim odnotowano spadek.

W ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2016 r., w obiektach hotelowych udzielono 19,2 mln noclegów, a w pozostałych obiektach 12,9 mln. Najwięcej noclegów w omawianym półroczu udzielono w hotelach (16,3) mln, zakładach uzdrowiskowych (4,8 mln), ośrodkach wczasowych (2,9 mln), innych obiektach hotelowych (2,2 mln) i ośrodkach szkoleniowo-wypoczynkowych (1,4 mln).

W pierwszym półroczu 2016 roku w pokojach gościnnych i kwaterach agroturystycznych posiadających 10 lub więcej miejsc noclegowych obiektach udzielono 890,6 tys. noclegów, z czego 717,6 tys. w pokojach gościnnych i 173,0 tys. w kwaterach agroturystycznych. Turystom krajowym udzielono 826,9 tys. noclegów, a zagranicznym 63,8 tys. W porównaniu do analogicznego okresu w roku 2015 zaobserwowano wzrost liczby korzystających z tego rodzaju obiektów oraz liczby udzielonych noclegów. Należy jednak pamiętać, że I połowa roku nie obejmuje dwóch wakacyjnych miesięcy, lipca i sierpnia, w których rośnie znaczenie niehotelowej bazy noclegowej.

Ocena

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *